{"id":1192,"date":"2019-05-28T17:57:10","date_gmt":"2019-05-28T17:57:10","guid":{"rendered":"http:\/\/bright.coop\/energiek-erbeek\/"},"modified":"2025-10-22T08:09:43","modified_gmt":"2025-10-22T08:09:43","slug":"energiek-eerbeek-2","status":"publish","type":"project","link":"https:\/\/bright.coop\/nl\/project\/energiek-eerbeek-2\/","title":{"rendered":"Energiek Eerbeek"},"content":{"rendered":"\n

In het papierdorp Eerbeek zien we mogelijkheden voor een modern energielandschap. Een nieuwe interpretatie van het bestaande maakt erfgoed actueel en vormt aanleiding voor een breed gedeeld verhaal over de betekenis van energie.<\/p>\n\n\n\n

Nieuwe kracht in een eeuwenoud landschap<\/h2>\n\n\n\n

Eerbeek\nis een dorp met twee gezichten. Het eerste toont zich met drie\nrookpluimen aan de horizon wanneer je aankomt. Wat is hier aan de\nhand? Overal in de straten voel je de aanwezigheid van een moderne\npapierindustrie. Het is haast onvoorstelbaar dat mensen zo dicht bij\ndeze bedrijvigheid wonen. Toch ervaren inwoners weinig overlast,\nblijkt uit onderzoek. Maar liefst driekwart van de bewoners verdient\nzijn geld in de papierfabrieken en bij gerelateerde bedrijven. De\nschoorsteen moet roken.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n <\/div>\n
\n <\/div>\n
\n Observatie <\/div>\n
\n
\n
\"\"<\/figure>
\"\"<\/figure>
\"\"<\/figure> <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Verborgen\nachter deze oppervlakkige verklaring ligt het andere gezicht. Eerbeek\ndankt zijn bestaan aan de papierindustrie die vierhonderd jaar\ngeleden langs de beek ontstond. De bossen op de Veluwe zijn\naangeplant om het zand op de woeste vlakte vast te houden en als\nproductiebos voor de papiermolens. Sprengkoppen voeden de beekjes die\nzijn uitgegraven om zoveel mogelijk energie uit te halen. De\nwaterpartijen op de landgoederen rond de Veluwe zijn esthetisch maar\ndienen ook als ‘wijers’, bedoeld om water op te sparen en een\nserie van papier-, koren- en oliemolens in gang te zetten. Het\nlandschap is een verbonden systeem, gemaakt om alle aanwezige energie\nte benutten. In dit belangrijke cultuurhistorische landschap is\noveral de mensenhand te zien. Energie zit in de haarvaten van de\nidentiteit van dit papierdorp.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n <\/div>\n
\n <\/div>\n
\n Observatie <\/div>\n
\n
\n
\"\"
Watersysteem: <\/span>Al eeuwen draait de Eerbeekse oliemolen op waterkracht <\/figcaption><\/figure>
\"\"
Watersysteem: <\/span>De vijver van Huis te Eerbeek is een wijer<\/em>, een kunstmatige buffer om water op te sparen <\/figcaption><\/figure>
\"\"<\/figure>
\"\"
Watersysteem: <\/span>Het Veluwse landschap is bewerkt om de kracht van het water optimaal te gebruiken <\/figcaption><\/figure>
\"\"
Watersysteem: <\/span>Overal zijn sporen van het verleden te vinden, zoals de waterval die het Kerstens molentje aandreef
<\/figcaption><\/figure>
\"\"
Watersysteem: <\/span>Op veel plekken staat de beek droog…<\/figcaption><\/figure>
\"\"
Watersysteem: <\/span>…maar de beek wordt hersteld en is weer watervoerend
<\/figcaption><\/figure>
\"\"
Watersysteem: <\/span>Bij de sprengkop is de oorsprong van de beek te vinden.<\/figcaption><\/figure> <\/div>\n <\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Erfgoed onder druk<\/h2>\n\n\n\n

Nu is de situatie anders. Energie komt via ondergrondse leidingen uit de Groningse gasvelden en is zo goedkoop dat de restwarmte tien kilometer verderop in de IJssel verdwijnt. Water voor het industriële proces wordt uit diepe bronnen gepompt. Op het vele vrachtverkeer na is de infrastructuur van de papierindustrie onzichtbaar. De historische verbanden tussen landschap en industrie zijn uit elkaar getrokken en verdwenen.<\/p>\n\n\n\n

De beek is niet meer nodig. Het historische productieve landschap moet wel onderhouden worden. Ongebruikt slibben de beken en sprengen dicht. Datzelfde geldt voor het gebouwde erfgoed. Als het economische belang van de papierfabrieken verdwijnt, vergaat ook het industriële erfgoed. <\/p>\n\n\n\n

\"\"

De moderne energieinfrastructuur<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"

De moderne waterinfrastructuur<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Oude verhalen, nieuwe energie<\/h2>\n\n\n\n

Dat\nEerbeek bestaat dankzij de beek, dat snapt iedereen. Mensen herkennen\nverhalen uit het verleden in hun omgeving. Die verhalen zijn sterk\ngenoeg om aanknopingspunten te bieden voor toekomstige\nontwikkelingen. En dat is nodig. De papierindustrie verbruikt\nnamelijk een ongelooflijke hoeveelheid energie. Op korte termijn zal\ndit veranderen, aangezien ook in Eerbeek de gasbrief van minister\nWiebes is aangekomen. We moeten energie besparen, slimmer inzetten en\nalle beetjes benutten. Eigenlijk net als vroeger. \n<\/p>\n\n\n\n

De\nenergietransitie vormt zo een kans om het energielandschap te\nherstellen. Geothermie – aardwarmte als duurzaam alternatief voor\naardgas – biedt duurzame, betrouwbare en betaalbare energie aan de\npapierindustrie. De restwarmte is te gebruiken voor nieuwe\nbedrijvigheid, recreatie, agrarische teelt en de verduurzaming van\nwoongebieden. Het gesprek over de energie gaat zo niet langer alleen\nover kosten en techniek. Niemand krijgt het tenslotte warm van een\nterajoule. Eerbeek benadrukt juist het belang van de verbanden tussen\nenergie, landschap, identiteit, comfort en economie.<\/p>\n\n\n\n

Oog op de toekomst<\/h2>\n\n\n\n

Deze\nkennis hebben wij vertaald naar tijdelijke installaties die mogelijke\ntoekomsten voorstelbaar maken. Deze installaties laten zien welke\nkansen er zijn voor bijvoorbeeld een vergroot woongenot, een nieuwe\neconomie en voor recreatie. Het zijn prikkelende objecten met de\nkracht om bewoners en ondernemers te inspireren, en een extra\naanleiding voor toeristen om Eerbeek te bezoeken. Deze interventies\nin de publieke ruimte geven aanleidingen voor een gemeenschappelijk\ngesprek over de grotere opgaven die in Eerbeek spelen. En vanuit deze\ngesprekken met bewoners, ondernemers en bezoekers ontstaat zicht op\neen breed gedeeld verhaal over de betekenis van energie in Eerbeek.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\n

Installaties<\/h2>

Een nieuwe interpretatie van het bestaande maakt erfgoed weer actueel en verbindt verschillende thematische lagen opnieuw aan het landschap. Samen bieden ontwerpers en erfgoeddeskundigen cultuur als verbindende taal om de belangrijke gesprekken over energie te voeren.<\/p><\/div>\n\n\n\n\n

\n \"\"\n \n<\/div>\n\n\n
\n \n
\n\"\"\n <\/div> \n
\n\"\"\n <\/div> \n
\n\"\"\n <\/div> \n
\n\"\"\n <\/div> \n <\/div>\n <\/body><\/html>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

In het papierdorp Eerbeek zien we mogelijkheden voor een modern energielandschap. Een nieuwe interpretatie van het bestaande maakt erfgoed actueel en vormt aanleiding voor een breed gedeeld verhaal over de betekenis van energie. Nieuwe kracht in een eeuwenoud landschap Eerbeek is een dorp met twee gezichten. Het eerste toont zich met drie rookpluimen aan de […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":818,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"advgb_blocks_editor_width":"","advgb_blocks_columns_visual_guide":""},"tags":[141],"class_list":["post-1192","project","type-project","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","tag-thema-1","entry"],"acf":[],"yoast_head":"\nEnergiek Eerbeek - Bright<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/bright.coop\/nl\/project\/energiek-eerbeek-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"nl_NL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Energiek Eerbeek - Bright\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"In het papierdorp Eerbeek zien we mogelijkheden voor een modern energielandschap. Een nieuwe interpretatie van het bestaande maakt erfgoed actueel en vormt aanleiding voor een breed gedeeld verhaal over de betekenis van energie. Nieuwe kracht in een eeuwenoud landschap Eerbeek is een dorp met twee gezichten. Het eerste toont zich met drie rookpluimen aan de […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/bright.coop\/nl\/project\/energiek-eerbeek-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bright\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-10-22T08:09:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/bright.coop\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/IMG_8152-2-1024x768.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"768\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Geschatte leestijd\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minuten\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/bright.coop\/nl\/project\/energiek-eerbeek-2\/\",\"url\":\"https:\/\/bright.coop\/nl\/project\/energiek-eerbeek-2\/\",\"name\":\"Energiek Eerbeek - Bright\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/bright.coop\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/bright.coop\/nl\/project\/energiek-eerbeek-2\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/bright.coop\/nl\/project\/energiek-eerbeek-2\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/bright.coop\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/IMG_8152-2.jpg\",\"datePublished\":\"2019-05-28T17:57:10+00:00\",\"dateModified\":\"2025-10-22T08:09:43+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/bright.coop\/nl\/project\/energiek-eerbeek-2\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/bright.coop\/nl\/project\/energiek-eerbeek-2\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"nl-NL\",\"@id\":\"https:\/\/bright.coop\/nl\/project\/energiek-eerbeek-2\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/bright.coop\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/IMG_8152-2.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/bright.coop\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/IMG_8152-2.jpg\",\"width\":4032,\"height\":3024},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/bright.coop\/nl\/project\/energiek-eerbeek-2\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/bright.coop\/nl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Projects\",\"item\":\"https:\/\/bright.coop\/project\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Energiek Eerbeek\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/bright.coop\/#website\",\"url\":\"https:\/\/bright.coop\/\",\"name\":\"Bright\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/bright.coop\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"nl-NL\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Energiek Eerbeek - Bright","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/bright.coop\/nl\/project\/energiek-eerbeek-2\/","og_locale":"nl_NL","og_type":"article","og_title":"Energiek Eerbeek - Bright","og_description":"In het papierdorp Eerbeek zien we mogelijkheden voor een modern energielandschap. Een nieuwe interpretatie van het bestaande maakt erfgoed actueel en vormt aanleiding voor een breed gedeeld verhaal over de betekenis van energie. Nieuwe kracht in een eeuwenoud landschap Eerbeek is een dorp met twee gezichten. Het eerste toont zich met drie rookpluimen aan de […]","og_url":"https:\/\/bright.coop\/nl\/project\/energiek-eerbeek-2\/","og_site_name":"Bright","article_modified_time":"2025-10-22T08:09:43+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":768,"url":"https:\/\/bright.coop\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/IMG_8152-2-1024x768.jpg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Geschatte leestijd":"4 minuten"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/bright.coop\/nl\/project\/energiek-eerbeek-2\/","url":"https:\/\/bright.coop\/nl\/project\/energiek-eerbeek-2\/","name":"Energiek Eerbeek - Bright","isPartOf":{"@id":"https:\/\/bright.coop\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/bright.coop\/nl\/project\/energiek-eerbeek-2\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/bright.coop\/nl\/project\/energiek-eerbeek-2\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/bright.coop\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/IMG_8152-2.jpg","datePublished":"2019-05-28T17:57:10+00:00","dateModified":"2025-10-22T08:09:43+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/bright.coop\/nl\/project\/energiek-eerbeek-2\/#breadcrumb"},"inLanguage":"nl-NL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/bright.coop\/nl\/project\/energiek-eerbeek-2\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"nl-NL","@id":"https:\/\/bright.coop\/nl\/project\/energiek-eerbeek-2\/#primaryimage","url":"https:\/\/bright.coop\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/IMG_8152-2.jpg","contentUrl":"https:\/\/bright.coop\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/IMG_8152-2.jpg","width":4032,"height":3024},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/bright.coop\/nl\/project\/energiek-eerbeek-2\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/bright.coop\/nl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Projects","item":"https:\/\/bright.coop\/project\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Energiek Eerbeek"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/bright.coop\/#website","url":"https:\/\/bright.coop\/","name":"Bright","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/bright.coop\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"nl-NL"}]}},"featured_img":"https:\/\/bright.coop\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/IMG_8152-2-1568x1176.jpg","coauthors":[],"author_meta":{"author_link":"https:\/\/bright.coop\/nl\/author\/user\/","display_name":"user"},"relative_dates":{"created":"Posted 7 jaar ago","modified":"Updated 6 maanden ago"},"absolute_dates":{"created":"Posted on mei 28, 2019","modified":"Updated on oktober 22, 2025"},"absolute_dates_time":{"created":"Posted on mei 28, 2019 5:57 pm","modified":"Updated on oktober 22, 2025 8:09 am"},"featured_img_caption":"","tax_additional":{"post_tag":{"linked":["<a href=\"https:\/\/bright.coop\/nl\/tag\/thema-1\/\" class=\"advgb-post-tax-term\">Wat is de impact van de energietransitie op onze leefomgeving?<\/a>"],"unlinked":["<span class=\"advgb-post-tax-term\">Wat is de impact van de energietransitie op onze leefomgeving?<\/span>"],"slug":"post_tag","name":"Tags"}},"series_order":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bright.coop\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/project\/1192","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bright.coop\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/project"}],"about":[{"href":"https:\/\/bright.coop\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/project"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bright.coop\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/818"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bright.coop\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1192"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bright.coop\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1192"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}