Een publieke data-typologie
De belangrijkste verstigingsvoorwaarde voor de verwerking en opslag van data is energie, uiteraard duurzaam. De verduurzaming van ons energiesysteem is nadrukkelijk een ruimtelijke vraagstuk. Door de toenemende schaal van de infrastructuur voor opslag en verwerking van data hebben we er echter nog een ruimteclaim bij, namelijk die van de datacenters. In deze verkenning koppelen we ontwikkeling in het data- en energiessysteem aan een integrale ruimtelijke benadering.
De groei van ons datagebruik neemt onverminderd toe. Maar ook de weerstand tegen de symptomen van deze ontwikkeling groeit. Hyperscale datacenters vreten energie en leiden tot verrommeling van het landschap. Dat kan anders.
Het decentrale datacenter is een alternatieve ontwikkelrichting voor de groei van onze data-infrastructuur. Ontwikkelingen op het gebied van fotonica maken het technisch mogelijk om data daar op te slaan en te verwerken waar rekencapaciteit gevraagd wordt, bijvoorbeeld door zelfrijdende auto’s en thuiswerkende burgers. Het decentrale datacenter speelt daarnaast een belangrijke rol in de duurzame energievoorziening. Het fungeert als buffer door een piek aan elektriciteit om te zetten in rekencapaciteit en verkleint daarmee mogelijk de noodzaak tot netverzwaring. Vrijkomende restwarmte kan gebruikt worden voor de verwarming van gebouwen of nieuwe productieprocessen.
Op verschillende typen plekken in de Metropoolregio Amsterdam komen gebruik van data en duurzame energie samen. De schaal van het datacenter is afhankelijk van de hoeveelheid van deze plekken. Hoe meer, hoe kleiner. Het is nadrukkelijk niet de bedoeling dat er uiteindelijk één type decentraal datacenter komt. Wij zien deze reeks (die nog verder aangevuld kan worden) als een scale aan mogelijkheden hoe data integraal onderdeel van onze leefomgeving kan worden.
Hieronder lichten we een drietal nieuwe types van decentrale datacenters toe. Per type hebben we een verbeelding gemaakt van: de ruimtelijk omgeving van het betreffende type; de systeemwerking van elektriciteit, data en warmte; en plekken op de kaart in de MRA.
systeemwerking van de datafarm
systeemwerking van de teams-toren
systeemwerking van het onderstation
systeemwerking van de internetzuiveringsinstallatie
systeemwerking van het bedrijfsdata-verzamelgebouw
systeemwerking van de buurthub
systeemwerking van de processorplint
systeemwerking van de wind-server
Het nadrukkelijk ontwerpen van de ontwikkelde typologie als een publieke voorziening laat zien hoe de infrastructuur van data integraal onderdeel van onze leefomgeving kan zijn.
Zo transformeert iedere middenspanningsruimte tot Teams-toren waar dataverwerking van thuiswerkers gekoppeld wordt aan lokale restwarmte en het opladen van elektrische auto’s
Agrarische ondernemers met een windmolen op het erf worden databoeren
Circulariteit
De decentralisatie van datacenters maakt ook een effectiever gebruik van producten, materialen en grondstoffen mogelijk. Immers, niet ieder gebruik vraagt om de meest recente technologie en ofbeveiligingsprotocollen. Daardoor kan bestaande apparatuur veel langer in gebruik blijven en/of op andere plekken opnieuw worden gebruikt.
De Eigenheid van Elektriciteit
Balanswijk
Schakelen
Energiek Eerbeek
Stroom Westerschelde